نقش آهن در سلامت و رشد سالم کودکان و پیامدهای کمبود آن
آهن یکی از مهمترین ریزمغذیها برای تغذیه سالم نوزادان و کودکان است. این عنصر نقش مهمی در تولید گلبولهای قرمز خون (خونسازی)، رشد و تکامل مغز و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی کودک ایفا میکند. در سالهای ابتدایی زندگی که رشد مغز با بیشترین سرعت اتفاق میافتد ، نیاز بدن به آهن افزایش مییابد و دریافت ناکافی آن میتواند پیامدهای قابلتوجهی برای سلامت و رشد کودک داشته باشد.
توضیحات
چرا آهن برای کودک ضروری است ؟
مهمترین وظیفه آهن، مشارکت در ساخت هموگلوبین است؛ پروتئینی در گلبولهای قرمز خون که مسئول انتقال اکسیژن از ریهها به تمام سلولهای بدن است.
علاوه بر نقش حیاتی در خونسازی، آهن در فرآیندهای زیر نیز اهمیت دارد:
- تکامل سلولهای عصبی و رشد مغز
- یادگیری، تمرکز و حافظه
- تولید انرژی در سطح سلولی
- تقویت عملکرد سیستم ایمنی و دفاع بدن در برابر عفونتها
مطالعات علمی نشان دادهاند کودکانی که آهن کافی دریافت میکنند، از نظر رشد ذهنی و تکامل شناختی وضعیت بهتری دارند.
پیامدهای کمبود آهن در کودکان
کمبود آهن شایعترین کمبود تغذیهای در کودکان در سراسر جهان است. این کمبود ممکن است در مراحل اولیه بدون علامت باشد، اما در صورت تداوم میتواند به کمخونی فقر آهن و اختلالات مختلف منجر شود.
از مهمترین پیامدهای کمبود آهن و کم خونی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- رنگپریدگی، خستگی و کاهش سطح انرژی
- بیقراری، کاهش تمرکز و اختلال خواب
- کاهش اشتها و کندی رشد
- تضعیف سیستم ایمنی و افزایش ابتلا به عفونتها
- اختلال در رشد شناختی، یادگیری و عملکرد ذهنی
شواهد علمی نشان میدهند کمبود آهن در سالهای اولیه زندگی، بهویژه در دو سال اول، میتواند اثرات منفی پایداری بر تکامل مغز داشته باشد وبرخی از این اثرات حتی پس از درمان نیز بهطور کامل جبران نشوند.
چگونه از کمبود آهن پیشگیری کنیم ؟
تأمین آهن کافی از طریق تغذیه متناسب با سن کودک، استفاده ازغذاها یا محصولات غنیشده با آهن و در صورت نیاز استفاده از مکملها تحت نظر پزشک، نقش مهمی در پیشگیری از کمبود آهن دارد. توجه به دریافت کافی آهن ، پایهای اساسی برای سلامت، رشد سالم و توان یادگیری کودک در سالهای آینده است.