
کلسیم و ویتامین D از مهمترین ریزمغذیها برای رشد و تکامل استخوانها و دندانها در دوران کودکی هستند. کلسیم نقش اساسی در ساختار و سلامت استخوانها دارد و حدود ۹۹ درصد کلسیم بدن در استخوانها و دندانها ذخیره میشود. این ماده معدنی همراه با فسفر، موجب استحکام استخوانها میشود. در کودکان، استخوانها بهطور مداوم در حال رشد هستند و دریافت کافی کلسیم به افزایش و حفظ توده استخوانی کمک میکند و خطر کاهش تراکم استخوان و احتمال شکستگی را در سنین بالاتر کاهش میدهد.
ویتامین D نیز با افزایش جذب کلسیم و فسفر از دستگاه گوارش، نقش مهمی در تامین مواد لازم برای رشد و استحکام استخوانها و دندان ها ایفا میکند. کمبود ویتامین D در دوران رشد میتواند باعث کاهش تجمع مواد معدنی در استخوانها و در نتیجه کاهش استحکام آنها شود و درکمبود شدید به بروز بیماری نرمی استخوان در کودکان (راشیتیسم) و افزایش خطر شکستگی استخوان منجر گردد.
دندانها نیز برای رشد و تکامل طبیعی به کلسیم و ویتامین D نیاز دارند و کمبود کلسیم و ویتامین D در دوران رشد میتواند اثرات منفی بر رویش و سلامت دندانها داشته باشد. دریافت ناکافی کلسیم در زمان تشکیل دندانها باعث تاخیر در رویش دندانها، نازکی مینای دندان و افزایش خطر پوسیدگی آنها میشود.
داشتن یک رژیم غذایی با کیفیت به ویژه در دوران رشد و تکامل کودکان اهمیت ویژه ای دارد، زیرا این دوران زمان رشد و رسیدن به حداکثر توده استخوانی است. رژیم غذایی کودکان باید متعادل و متنوع باشد و همه گروههای غذایی را شامل شود تا علاوه بر انرژی، ریزمغذیهای ضروری مانند کلسیم، ویتامین D، و فسفر به مقدار کافی تأمین شود. بنابراین رعایت عادات غذایی سالم از سنین کودکی اهمیت زیادی دارد.
مهمترین منابع غذایی کلسیم شیر و لبنیات هستند. کلسیم همچنین در سبزیهای دارای برگ سبز تیره (مانند کلم بروکلی)، کنجد، بادام، حبوبات یافت میشود. منابع غذایی ویتامین D نسبتاً محدود هستند و شامل ماهیهای چرب، و در مقادیرکمتر شامل زرده تخممرغ، جگر و لبنیات میشوند. علاوه بر این، نور خورشید مهمترین منبع طبیعی ویتامین D است و قرار گرفتن منظم در معرض نور خورشید، باعث می شود که ویتامین D در پوست بدن ساخته شود. دریافت روزانه و کافی این مواد غذایی به تامین نیاز کودکان به کلسیم و ویتامین D کمک می کند. باید توجه داشت که کودکان به نسبت بزرگسالان نیاز بیشتری به کلسیم و ویتامین D دارند، در حالی که حجم غذای دریافتی روزانه آنها محدود است. به همین دلیل، استفاده از مواد غذایی غنیشده در کنار غذاهای معمول به برآورده کردن نیازهای تغذیهای کودکان در حجم کم غذا و ایجاد عادتهای غذایی سالم کمک می کند.