
کلسیم و ویتامین D از مهم ترین ریزمغذی ها برای رشد و تکامل استخوان ها و دندان ها در دوران کودکی هستند. کلسیم نقش اساسی در ساختار و سلامت استخوان ها دارد و حدود ۹۹ درصد کلسیم بدن در استخوان ها و دندان ها ذخیره میشود. این ماده معدنی همراه با فسفر، موجب استحکام استخوان ها میشود. در کودکان، استخوان ها بهطور مداوم در حال رشد هستند و دریافت کافی کلسیم به افزایش و حفظ توده استخوانی کمک میکند و خطر کاهش تراکم استخوان و احتمال شکستگی را در سنین بالاتر کاهش میدهد.
ویتامین D نیز با افزایش جذب کلسیم و فسفر از دستگاه گوارش، نقش مهمی در تامین مواد لازم برای رشد و استحکام استخوان ها و دندان ها ایفا میکند. کمبود ویتامین D در دوران رشد میتواند باعث کاهش تجمع مواد معدنی در استخوان ها و در نتیجه کاهش استحکام آنها شود و در کمبود شدید به بروز بیماری نرمی استخوان در کودکان (راشیتیسم) و افزایش خطر شکستگی استخوان منجر گردد.
دندانها نیز برای رشد و تکامل طبیعی به کلسیم و ویتامین D نیاز دارند و کمبود کلسیم و ویتامین D در دوران رشد میتواند اثرات منفی بر رویش و سلامت دندانها داشته باشد. دریافت ناکافی کلسیم در زمان تشکیل دندانها باعث تاخیر در رویش دندان ها، نازکی مینای دندان و افزایش خطر پوسیدگی آنها میشود.
داشتن یک رژیم غذایی با کیفیت به ویژه در دوران رشد و تکامل کودکان اهمیت ویژه ای دارد، زیرا این دوران زمان رشد و رسیدن به حداکثر توده استخوانی است. رژیم غذایی کودکان باید متعادل و متنوع باشد و همه گروه های غذایی را شامل شود تا علاوه بر انرژی، ریزمغذی های ضروری مانند کلسیم، ویتامین D، و فسفر به مقدار کافی تأمین شود. بنابراین رعایت عادات غذایی سالم از سنین کودکی اهمیت زیادی دارد.
مهمترین منابع غذایی کلسیم شیر و لبنیات هستند. کلسیم همچنین در سبزی های دارای برگ سبز تیره (مانند کلم بروکلی)، کنجد، بادام، حبوبات یافت میشود. منابع غذایی ویتامین D نسبتاً محدود هستند و شامل ماهیهای چرب، و در مقادیرکمتر شامل زرده تخممرغ، جگر و لبنیات میشوند. علاوه بر این، نور خورشید مهمترین منبع طبیعی ویتامین D است و قرار گرفتن منظم در معرض نور خورشید، باعث می شود که ویتامین D در پوست بدن ساخته شود. دریافت روزانه و کافی این مواد غذایی به تامین نیاز کودکان به کلسیم و ویتامین D کمک می کند. باید توجه داشت که کودکان به نسبت بزرگسالان نیاز بیشتری به کلسیم و ویتامین D دارند، در حالی که حجم غذای دریافتی روزانه آن ها محدود است. به همین دلیل، استفاده از مواد غذایی غنیشده در کنار غذا های معمول به برآورده کردن نیاز های تغذیه ای کودکان در حجم کم غذا و ایجاد عادت های غذایی سالم کمک می کند.